Bupropion - lek przeciwdepresyjny, który nie działa na serotoninę
Wśród leków przeciwdepresyjnych bupropion jest wyjątkiem. Zamiast serotoniny podnosi dostępność dopaminy i noradrenaliny, co zmienia cały zestaw jego zalet i ograniczeń.
Bupropion to lek z grupy NDRI, w Polsce wyłącznie na receptę. W depresji stosuje się tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu 150 mg i 300 mg (Wellbutrin XR, Bupropion Accord, Bucidar, Moreme, Oribion, Pixigan, Welbox). Działa pobudzająco, więc przyjmuje się go rano. Padaczka i zaburzenia odżywiania wykluczają jego stosowanie.
Bupropion nie działa na serotoninę
Blokuje transportery dopaminy i noradrenaliny, przez co oba przekaźniki dłużej pozostają aktywne. Układ serotoninowy zostaje w zasadzie nietknięty i właśnie z tego wynikają różnice, o które pacjenci pytają najczęściej. Bupropion rzadko powoduje zaburzenia sfery seksualnej, nie sprzyja przyrostowi masy ciała i raczej dodaje energii, niż wycisza.
Odwrotna strona tego samego mechanizmu to bezsenność, niepokój, drżenia i suchość w ustach. U osoby, u której w obrazie depresji dominuje pobudzenie i lęk, taki profil działa pod prąd. Wtedy lekarz częściej rozważa mirtazapinę.
Wellbutrin XR, Zyban i Mysimba to trzy różne wskazania
Ta sama substancja czynna występuje w rejestrze w trzech różnych rolach, co bywa źródłem nieporozumień w aptece.
| Preparat | Skład i postać | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Wellbutrin XR i odpowiedniki | bupropion 150 mg i 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu | leczenie epizodów depresji |
| Zyban | bupropion 150 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu | wsparcie w rzucaniu palenia |
| Mysimba | naltrekson 8 mg i bupropion 90 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu | leczenie otyłości |
Wszystkie mają kategorię Rp. Preparaty nie są zamienne: różnią się dawką, sposobem uwalniania i zarejestrowanym wskazaniem.
Dawki 150 mg i 300 mg
W depresji stosuje się postać o zmodyfikowanym uwalnianiu, przyjmowaną raz na dobę rano. Tabletkę połyka się w całości, bo przełamanie albo rozgryzienie uwolniłoby całą dawkę naraz, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Lekarz zwykle zaczyna od niższej mocy i po ocenie tolerancji rozważa jej zwiększenie. Opakowania w rejestrze to najczęściej 30 i 90 tabletek.
Kogo bupropion wyklucza
Bupropion obniża próg drgawkowy, dlatego lista przeciwwskazań jest tu bardziej stanowcza niż przy innych lekach przeciwdepresyjnych.
- Padaczka oraz każdy stan zwiększający ryzyko drgawek, w tym guz ośrodkowego układu nerwowego.
- Zaburzenia odżywiania obecnie lub w przeszłości, w tym bulimia i jadłowstręt psychiczny.
- Nagłe odstawianie alkoholu lub benzodiazepin, bo sam zespół abstynencyjny zwiększa ryzyko drgawek.
- Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO, wymagające zachowania odstępu ustalonego przez lekarza.
- Ciężka marskość wątroby oraz uczulenie na substancję czynną.
Ostrożności wymagają nadciśnienie tętnicze, choroba afektywna dwubiegunowa i jednoczesne przyjmowanie leków, które również obniżają próg drgawkowy.
Masa ciała, sen i sfera seksualna
To trzy powody, dla których pacjenci sami pytają o bupropion. Neutralny albo redukujący wpływ na masę ciała odróżnia go od mirtazapiny i od części leków z grupy SSRI. Mniejszy wpływ na sferę seksualną bywa argumentem u osób, które z tego powodu odstawiły poprzedni lek. Sen działa w drugą stronę: przy bupropionie łatwiej o bezsenność, więc dawka wieczorna zwykle odpada.
Masz już zaleconą terapię bupropionem?
Wypełnij wywiad medyczny. Lekarz zweryfikuje przeciwwskazania i zdecyduje o e-recepcie.
Umów konsultacjęE-recepta na bupropion
Ze względu na przeciwwskazania wywiad przy tym leku jest szczegółowy: lekarz pyta o drgawki, urazy głowy, zaburzenia odżywiania i o alkohol. Za konsultację psychiatryczną zapłacisz 250 zł, a przy kontynuacji leczenia od 199 zł. Po ocenie wniosku i weryfikacji historii leczenia w IKP lekarz podejmuje decyzję, a kod e-recepty trafia na e-mail. Przy odmowie z przyczyn medycznych zwracamy opłatę za konsultację. Gdy lekarz poprosi o dokumentację, a jej nie otrzyma, konsultacja została zrealizowana i opłata nie wraca.
Bupropion: częste pytania
Czym bupropion różni się od SSRI?
Bupropion hamuje wychwyt zwrotny dopaminy i noradrenaliny, a układu serotoninowego praktycznie nie zmienia. Dlatego działa raczej pobudzająco, rzadziej wpływa na sferę seksualną i nie sprzyja przyrostowi masy ciała. W zamian częściej powoduje bezsenność i niepokój.
Czy Wellbutrin, Zyban i Mysimba to ten sam lek?
Substancją czynną we wszystkich trzech jest bupropion, ale wskazania są różne. Wellbutrin XR i jego odpowiedniki stosuje się w depresji, Zyban w rzucaniu palenia, a Mysimba zawiera bupropion razem z naltreksonem i jest zarejestrowana w leczeniu otyłości. Nie zamienia się ich dowolnie.
Kto nie może przyjmować bupropionu?
Lek jest przeciwwskazany przy padaczce i innych stanach zwiększających ryzyko drgawek, przy zaburzeniach odżywiania obecnie lub w przeszłości, przy nagłym odstawianiu alkoholu albo benzodiazepin oraz razem z inhibitorami MAO. Pełną ocenę przeprowadza lekarz.
O jakiej porze przyjmuje się bupropion?
Zwykle rano, ponieważ lek działa pobudzająco i przyjęty wieczorem może utrudniać zasypianie. Tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu połyka się w całości, bez rozgryzania. Porę i dawkę ustala lekarz.
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL), kategoria dostępności i charakterystyki produktów leczniczych
- pacjent.gov.pl, e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz po zbadaniu konkretnego pacjenta. W kryzysie psychicznym zadzwoń pod 116 123 lub 112.