
Leki przeciwdepresyjne - nazwy substancji czynnych i preparatów
Grupy leków

Na opakowaniu widnieje nazwa handlowa, a o działaniu decyduje substancja czynna wypisana pod nią drobnym drukiem. Zebraliśmy jedno obok drugiego: substancje z podziałem na grupy i nazwy preparatów, pod którymi trafiają do polskich aptek.
Dlaczego jedna substancja ma kilkanaście nazw
Producent rejestruje lek pod własną nazwą handlową, ale substancja czynna pozostaje ta sama. Po wygaśnięciu ochrony patentowej oryginału na rynek wchodzą odpowiedniki i liczba nazw rośnie. Sertralina występuje pod kilkunastoma nazwami, escitalopram pod ponad dwudziestoma, a fluwoksamina pod jedną.
Na opakowaniu nazwa handlowa jest największa, a substancja czynna stoi zwykle pod nią, często po łacinie: Sertralinum, Escitalopramum, Amitriptylini hydrochloridum. To ta druga informacja mówi, czy dwa opakowania z różnych aptek zawierają ten sam lek. Liczy się ona wtedy, gdy apteka proponuje odpowiednik, gdy lekarz pyta o dotychczasowe leczenie i gdy sprawdzasz interakcje.
Ważne przy każdym leku z tej listy. Dokumenty wszystkich tych preparatów zgadzają się co do jednego: start leczenia i zmiana dawkowania mogą na krótko pogłębić napięcie oraz lęk, a niekiedy przynieść myśli samobójcze, częściej przed 25. rokiem życia. To okres, w którym warto pozostawać w kontakcie z lekarzem i mieć obok kogoś, kto o tym wie. Pomoc całodobowo i bezpłatnie: 116 123, 800 70 2222, dla osób do 18 lat 116 111, zagrożenie życia 112.
Substancje z grupy SSRI i ich preparaty
Najliczniejsza grupa i najwięcej nazw handlowych. Każda z sześciu substancji ma w Rejestrze Produktów Leczniczych kategorię Rp.
| Substancja | Nazwa łacińska na opakowaniu | Preparaty |
|---|---|---|
| Sertralina | Sertralinum | Zoloft, Asentra, Setaloft, Zotral, Asertin, Sertagen, Stimuloton, Miravil, Sastium, Apiolin, Sertranorm |
| Escitalopram | Escitalopramum | Elicea, Lexapro, Mozarin, Depralin, Escitil, Pralex, Aciprex, Nexpram, Betesda |
| Citalopram | Citalopramum | Cipramil, Citabax, Citronil, Citaxin, Oropram, Aurex |
| Fluoksetyna | Fluoxetinum | Bioxetin, Andepin, Seronil, Fluxemed, Fluoxetin Polpharma |
| Paroksetyna | Paroxetinum | Seroxat, Rexetin, Paxtin, ParoGen, Arketis, Xetanor, Paroxinor |
| Fluwoksamina | Fluvoxamini maleas | Fevarin |
Dwie nazwy z tej tabeli bywają mylone, bo różni je jedna litera. Citalopram i escitalopram to nie to samo: escitalopram jest pojedynczą, aktywną częścią cząsteczki citalopramu, przez co dawki są mniej więcej dwukrotnie niższe. Zamiana jednego na drugi bez przeliczenia dawki nie jest neutralna. Szczegółowo o jednej z substancji z tej tabeli piszemy na stronie o sertralinie.
SNRI: dwie substancje, wiele nazw
| Substancja | Nazwa łacińska | Preparaty |
|---|---|---|
| Wenlafaksyna | Venlafaxinum | Efectin ER, Velaxin ER, Symfaxin ER, Alventa, Faxigen XL, Faxolet ER, Oriven, Prefaxine, Venlectine |
| Duloksetyna | Duloxetinum | Cymbalta, Dulsevia, Dulofor, Depratal, Dutilox, Dulxetenon, AuroDulox |
Skróty ER, XL i XR przy nazwie handlowej oznaczają postać o przedłużonym uwalnianiu. Preparaty tej samej substancji z różnymi oznaczeniami nie zawsze zamienia się jeden do jednego, bo różnią się sposobem uwalniania, a duloksetyna dodatkowo występuje w postaciach dojelitowych, których nie wolno rozgryzać.
Nazwy z klas starszych
Tu liczba preparatów jest najmniejsza, bo cząsteczki są stare i mało kto rejestruje nowe odpowiedniki.
| Substancja | Klasa | Preparaty |
|---|---|---|
| Amitryptylina | TLPD | Amitriptylinum VP |
| Klomipramina | TLPD | Anafranil, Anafranil SR 75 |
| Doksepina | TLPD | Doxepin Teva |
| Opipramol | Pochodna trójpierścieniowa | Pramolan, Apropol, Sympramol |
| Mianseryna | Lek czteropierścieniowy | Lerivon, Deprexolet, Miansec, Miansegen |
| Maprotylina | Lek czteropierścieniowy | Ludiomil |
| Moklobemid | Odwracalny inhibitor MAO-A | Aurorix, Mobemid, Moklar |
Mechanizm działania tej części listy oraz powody, dla których nie zaczyna się od niej leczenia depresji, rozpisaliśmy na stronie o trójpierścieniowych lekach przeciwdepresyjnych.
Substancje o innych mechanizmach
Ostatnia grupa nazw to cząsteczki, których nie da się wpisać do żadnej z powyższych rubryk, bo każda działa po swojemu.
| Substancja | Klasa | Preparaty |
|---|---|---|
| Mirtazapina | NaSSA | Mirzaten, Mirtor, Mirtagen, Remirta Oro, AuroMirta ORO |
| Bupropion | NDRI | Wellbutrin XR, Bupropion Accord, Bupropion Neuraxpharm, Welbox, Oribion |
| Wortioksetyna | Lek multimodalny | Brintellix, Abrix, Varesta, Banavin, Irsamla, Avortaxo |
| Trazodon | SARI | Trittico CR, Trittico XR, Azoneurax |
| Agomelatyna | Agonista receptorów melatoninowych | Valdoxan, Agolek, Lamegom, Agomelatyna Egis |
| Tianeptyna | Mechanizm odrębny | Coaxil, Atinepte, Tialera, Tianesal |
| Reboksetyna | Selektywny inhibitor wychwytu noradrenaliny | Edronax (4 mg, tabletki) |
Jedna nazwa z tej tabeli wymaga zastrzeżenia. Bupropion występuje w rejestrze także w preparacie złożonym z naltreksonem, przeznaczonym do innego celu niż leczenie depresji. Sama nazwa substancji nie mówi więc jeszcze, po co dany preparat zarejestrowano.
Jak sprawdzić, czy zamiennik to ten sam lek
Gdy w aptece pada propozycja odpowiednika, porównaj z receptą i z dotychczasowym opakowaniem następujące pozycje.
- Substancja czynna, wypisana pod nazwą handlową, musi być identyczna.
- Moc w miligramach musi się zgadzać, bo ta sama nazwa bywa zarejestrowana w kilku mocach.
- Postać musi być ta sama: tabletka powlekana, tabletka o przedłużonym uwalnianiu i kapsułka dojelitowa to nie są warianty tego samego.
Zgodność tych pozycji oznacza ten sam lek. Różnice w substancjach pomocniczych mogą jednak mieć znaczenie przy nietolerancjach, dlatego o zmianie preparatu przy dobrze dobranym leczeniu warto poinformować lekarza przy najbliższym kontakcie.

Najczęstsze pytania
Czy nazwa handlowa mówi coś o sile leku?
Nie. O działaniu decyduje substancja czynna i jej moc w miligramach, a nazwa handlowa jest wyłącznie oznaczeniem producenta. Dwa leki o całkiem innych nazwach potrafią mieć ten sam skład i tę samą dawkę.
Czym różni się citalopram od escitalopramu?
To spokrewnione, ale nie tożsame substancje. Escitalopram jest aktywną częścią cząsteczki citalopramu, przez co jego dawki są około dwukrotnie niższe. Zamiana jednej substancji na drugą wymaga przeliczenia dawki przez lekarza, a nie prostego zastąpienia opakowania.
Czy któryś z leków z tych tabel jest dostępny bez recepty?
Nie. W Polsce apteka wydaje leki przeciwdepresyjne tylko na receptę. Bez recepty kupisz preparaty z dziurawcem, ale nie są to leki przeciwdepresyjne, a dziurawiec osłabia działanie wielu innych leków. Temat rozwijamy w artykule o lekach przeciwdepresyjnych bez recepty.
Dlaczego apteka wydała mi lek o innej nazwie niż na recepcie?
Jeżeli zgadza się substancja czynna, moc i postać, jest to odpowiednik tego samego leku. Farmaceuta ma prawo zaproponować taki preparat. Warto porównać te trzy pozycje na opakowaniu, a przy dobrze dobranym leczeniu wspomnieć lekarzowi o zmianie preparatu.
Skąd wiadomo, do której grupy należy mój lek?
Wystarczy odszukać substancję czynną z opakowania w tabelach powyżej. Grupa mówi, w który mechanizm lek wchodzi, i pozwala zrozumieć profil działań niepożądanych. Pełne porównanie grup obok siebie znajdziesz w tabeli porównawczej.
Czy nazwy w tych tabelach to pełna lista dostępna w Polsce?
Nie, to wybór najczęściej spotykanych preparatów z rejestru. Wpisy w rejestrze przybywają i ubywają, a dostępność apteczna bywa węższa niż rejestracja. Aktualny stan sprawdzisz w Rejestrze Produktów Leczniczych.
Znasz nazwę swojego leku i potrzebujesz kolejnej recepty?
Wypełnij wywiad medyczny. Lekarz zweryfikuje dotychczasowe leczenie i oceni, czy może wystawić e-receptę na kontynuację.
Zamów konsultację
Redakcja i recenzja
- AutorRedakcja MEDINOW Sp. z o.o.
- Recenzja medycznalek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)
- Opublikowano
- Zaktualizowano
Opisujemy leki, ale leczenie prowadzi lekarz, który zna twój przypadek: to on ustala włączenie, zmianę i odstawienie. Przy myślach o odebraniu sobie życia sięgnij po telefon: 116 123, a gdy życie jest bezpośrednio zagrożone, 112.