Wortioksetyna - lek multimodalny, dawki od 5 do 20 mg
Najmłodsza cząsteczka wśród leków przeciwdepresyjnych dostępnych w Polsce. Poza blokadą transportera serotoniny wpływa bezpośrednio na kilka receptorów, co daje jej osobne miejsce w klasyfikacji.
Wortioksetyna to lek przeciwdepresyjny o działaniu multimodalnym, w Polsce wyłącznie na receptę. Występuje w tabletkach powlekanych 5, 10, 15 i 20 mg oraz w kroplach doustnych 20 mg/ml, pod nazwami Brintellix, Abrix, Varesta, Banavin, Irsamla, Avortaxo i kilkoma odpowiednikami generycznymi. Najczęstszy problem startowy to nudności.
Na czym polega działanie multimodalne
Klasyczny SSRI robi jedną rzecz: blokuje białko, które wciąga serotoninę z powrotem do neuronu. Wortioksetyna robi to samo, a dodatkowo działa wprost na receptory serotoninowe. Część z nich pobudza, część blokuje, w efekcie zmieniając równowagę także w układach glutaminianowym i acetylocholinowym. Producent i dokumentacja rejestracyjna nazywają ten mieszany mechanizm multimodalnym.
Praktyczne przełożenie tej różnicy na wyniki leczenia bywa przedmiotem dyskusji, a decyzja o wyborze leku i tak zapada po wywiadzie. Zestawienie z pozostałymi klasami znajdziesz w przewodniku po grupach leków przeciwdepresyjnych.
Tabletki 5 do 20 mg i krople doustne
| Moc | Postać | Preparaty |
|---|---|---|
| 5 mg | tabletki powlekane | Brintellix, Abrix, Banavin, Varesta |
| 10 mg | tabletki powlekane | Brintellix, Abrix, Irsamla, Vortioxetine Stada |
| 15 mg | tabletki powlekane | Brintellix, Abrix, Avortaxo |
| 20 mg | tabletki powlekane | Brintellix, Abrix, Vortioxetine Aristo, Vortioxetine Viatris Pharma |
| 20 mg/ml | krople doustne, roztwór | Brintellix |
Kategoria dostępności: Rp. Krople bywają wygodniejsze przy precyzyjnym dobieraniu dawki. Schemat leczenia ustala lekarz, u osób po 65 roku życia zwykle zaczyna od mocy najniższej.
Tabletkę przyjmuje się raz na dobę, o stałej porze, z posiłkiem lub bez. Regularność liczy się bardziej niż konkretna godzina.
Nudności, czyli główny problem startowy
To najczęściej zgłaszane działanie niepożądane tego leku. Pojawiają się w pierwszych dniach i zwykle słabną w kolejnych tygodniach, choć u części osób utrzymują się dłużej i wtedy o dalszym postępowaniu decyduje lekarz. Poza nudnościami pacjenci opisują zawroty głowy, świąd, biegunkę i nietypowe sny.
W dłuższym leczeniu wortioksetyna rzadziej niż klasyczne SSRI powoduje skargi na sferę seksualną, co bywa argumentem przy zmianie leku. Jak każdy lek działający na układ serotoninowy, może obniżać stężenie sodu we krwi, na co szczególnie uważa się u osób starszych i przyjmujących leki moczopędne.
Komu lekarz proponuje wortioksetynę
- Osobom, u których poprzedni lek zadziałał połowicznie albo był źle tolerowany.
- Pacjentom skarżącym się na problemy z koncentracją i pamięcią w przebiegu depresji.
- Tym, którzy odstawili wcześniejszy lek z powodu wpływu na sferę seksualną.
- W sytuacjach, gdy potrzebna jest elastyczność dawkowania, którą dają krople.
Czego nie łączyć z wortioksetyną
Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO. Ryzyko zespołu serotoninowego rośnie przy łączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi, w tym z tramadolem, tryptanami, litem i dziurawcem. Leki hamujące enzym CYP2D6, na przykład bupropion, podnoszą stężenie wortioksetyny, a leki przyspieszające metabolizm, jak ryfampicyna czy karbamazepina, je obniżają. Alkohol nie jest zalecany w trakcie leczenia. Ostrożność zachowuje się przy padaczce oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych.
Lekarz zalecił Ci wortioksetynę?
Wypełnij wywiad medyczny. O wystawieniu e-recepty decyduje lekarz po weryfikacji historii leczenia.
Umów konsultacjęRecepta na wortioksetynę online
Wypełniasz wywiad medyczny, opłacasz konsultację psychiatryczną (250 zł, kontynuacja leczenia od 199 zł), a lekarz sprawdza historię leczenia w Internetowym Koncie Pacjenta oraz interakcje z pozostałymi lekami. Przy pozytywnej decyzji kod e-recepty przychodzi na e-mail i jest widoczny na pacjent.gov.pl. Opłata dotyczy konsultacji lekarskiej: przy odmowie z przyczyn medycznych zwracamy ją, a gdy lekarz poprosi o dokumentację i jej nie dostanie, konsultacja została wykonana i zwrot nie przysługuje. Szczegóły w cenniku.
Wortioksetyna: częste pytania
Czy wortioksetyna jest na receptę?
Tak, wszystkie preparaty wortioksetyny w polskim rejestrze mają kategorię Rp. Dotyczy to zarówno tabletek powlekanych, jak i kropli doustnych.
Jakie dawki wortioksetyny są dostępne?
Tabletki powlekane 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg oraz krople doustne o stężeniu 20 mg/ml. Dawkę i tempo jej zmiany ustala lekarz, u osób starszych zwykle ostrożniej.
Co odróżnia wortioksetynę od zwykłego SSRI?
Poza blokowaniem transportera serotoniny wortioksetyna działa bezpośrednio na kilka receptorów serotoninowych: jedne pobudza, inne blokuje. Ten mieszany mechanizm nazywa się multimodalnym i odpowiada za nieco inny profil działań niepożądanych.
Jaki jest najczęstszy problem na początku leczenia?
Nudności. Pojawiają się zwykle w pierwszych dniach i zwykle słabną w kolejnych tygodniach. Przyjmowanie tabletki z posiłkiem bywa pomocne, a przy uporczywych dolegliwościach o dalszym postępowaniu decyduje lekarz.
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL), kategoria dostępności i charakterystyki produktów leczniczych
- pacjent.gov.pl, e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz po zbadaniu konkretnego pacjenta. W kryzysie psychicznym zadzwoń pod 116 123 lub 112.