
Wortioksetyna - lek multimodalny, dawki od 5 do 20 mg
Lek multimodalny

Najmłodsza cząsteczka wśród leków przeciwdepresyjnych dostępnych w Polsce. Poza blokadą transportera serotoniny wpływa bezpośrednio na kilka receptorów, co daje jej osobne miejsce w klasyfikacji.
Krótko
Wortioksetyna to lek przeciwdepresyjny o działaniu multimodalnym, w Polsce wyłącznie na receptę. Występuje w tabletkach powlekanych 5, 10, 15 i 20 mg oraz w kroplach doustnych 20 mg/ml, pod nazwami Brintellix, Abrix, Varesta, Banavin, Irsamla, Avortaxo i kilkoma odpowiednikami generycznymi. Najczęstszy problem startowy to nudności.
Zanim zaczniesz albo zmienisz dawkę. Zanim nastrój się poprawi, pierwsze tygodnie mogą przynieść chwilowy wzrost niepokoju, a zwłaszcza u osób przed 25. rokiem życia - nasilić się myśli samobójcze. To samo dotyczy okresu po zmianie dawki. Taki sygnał wymaga reakcji: odezwij się do lekarza, a przez całą dobę działa 116 123; przy zagrożeniu życia 112.
Na czym polega działanie multimodalne
Klasyczny SSRI robi jedną rzecz: blokuje białko, które wciąga serotoninę z powrotem do neuronu. Wortioksetyna robi to samo, a dodatkowo działa wprost na receptory serotoninowe. Część z nich pobudza, część blokuje, w efekcie zmieniając równowagę także w układach glutaminianowym i acetylocholinowym. Producent i dokumentacja rejestracyjna nazywają ten mieszany mechanizm multimodalnym.
Praktyczne przełożenie tej różnicy na wyniki leczenia bywa przedmiotem dyskusji, a decyzja o wyborze leku i tak zapada po wywiadzie. Zestawienie z pozostałymi klasami znajdziesz w przewodniku po grupach leków przeciwdepresyjnych.
Tabletki 5 do 20 mg i krople doustne
| Moc | Postać | Preparaty |
|---|---|---|
| 5 mg | Tabletki powlekane | Brintellix, Abrix, Banavin, Varesta |
| 10 mg | Tabletki powlekane | Brintellix, Abrix, Irsamla, Vortioxetine Stada |
| 15 mg | Tabletki powlekane | Brintellix, Abrix, Avortaxo |
| 20 mg | Tabletki powlekane | Brintellix, Abrix, Vortioxetine Aristo, Vortioxetine Viatris Pharma |
| 20 mg/ml | Krople doustne, roztwór | Brintellix |
Kategoria dostępności: Rp. Krople bywają wygodniejsze przy precyzyjnym dobieraniu dawki. Schemat leczenia ustala lekarz, u osób po 65 roku życia zwykle zaczyna od mocy najniższej.
Tabletkę bierzesz raz dziennie o tej samej porze, z jedzeniem albo bez. Regularność liczy się bardziej niż konkretna godzina.
Nudności, czyli główny problem startowy
To najczęściej zgłaszane działanie niepożądane tego leku. Pojawiają się w pierwszych dniach i zwykle słabną w kolejnych tygodniach, choć u części osób utrzymują się dłużej i wtedy o dalszym postępowaniu decyduje lekarz. Poza nudnościami pacjenci opisują zawroty głowy, świąd, biegunkę i nietypowe sny.
W dłuższym leczeniu wortioksetyna rzadziej niż klasyczne SSRI powoduje skargi na sferę seksualną, co bywa argumentem przy zmianie leku. Jak każdy lek działający na układ serotoninowy, może obniżać stężenie sodu we krwi, na co szczególnie uważa się u osób starszych i przyjmujących leki moczopędne.
Komu lekarz proponuje wortioksetynę
- Osobom, u których poprzedni lek zadziałał połowicznie albo był źle tolerowany.
- Pacjentom skarżącym się na problemy z koncentracją i pamięcią w przebiegu depresji.
- Tym, którzy odstawili wcześniejszy lek z powodu wpływu na sferę seksualną.
- W sytuacjach, gdy potrzebna jest elastyczność dawkowania, którą dają krople.
Czego nie łączyć z wortioksetyną
Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO. Ryzyko zespołu serotoninowego rośnie przy łączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi, w tym z tramadolem, tryptanami, litem i dziurawcem. Leki hamujące enzym CYP2D6, na przykład bupropion, podnoszą stężenie wortioksetyny, a leki przyspieszające metabolizm, jak ryfampicyna czy karbamazepina, je obniżają. Alkohol nie jest zalecany w trakcie leczenia. Ostrożność zachowuje się przy padaczce oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych.
Bupropioninne podejście, bez działania na układ serotoninowy
Mirtazapinagdy w obrazie dominują bezsenność i brak apetytu
Jak długo trwa leczenie przeciwdepresyjneCo dokumenty rejestracyjne mówią o minimalnym czasie leczenia
Leki przeciwdepresyjne - nazwy substancji czynnych i preparatówSubstancje czynne przypisane do grup, z nazwami preparatów z rejestruLekarz zalecił Ci wortioksetynę?
Wypełnij wywiad medyczny. E-recepta powstaje dopiero wtedy, gdy lekarz przejrzy dotychczasowe leczenie i uzna ją za zasadną.
Umów konsultację
Recepta na wortioksetynę online
Najpierw wywiad i opłata (250 zł, a przy kontynuacji od 199 zł), potem lekarz: przegląda twoje recepty w IKP i sprawdza, czy wortioksetyna nie wejdzie w interakcję z innymi lekami. Jeśli lekarz wystawi receptę, jej kod dostaniesz mailem, a zobaczysz go też na pacjent.gov.pl. Szczegóły w cenniku.

Wortioksetyna: częste pytania
Czy wortioksetyna jest na receptę?
Tak, wszystkie preparaty wortioksetyny w polskim rejestrze mają kategorię Rp. Dotyczy to zarówno tabletek powlekanych, jak i kropli doustnych.
Jakie dawki wortioksetyny są dostępne?
Do wyboru są tabletki powlekane 5, 10, 15 lub 20 mg i krople doustne 20 mg/ml. Dawkę i tempo jej zmiany ustala lekarz, u osób starszych zwykle ostrożniej.
Co odróżnia wortioksetynę od zwykłego SSRI?
Poza blokowaniem transportera serotoniny wortioksetyna działa bezpośrednio na kilka receptorów serotoninowych: jedne pobudza, inne blokuje. Ten mieszany mechanizm nazywa się multimodalnym i odpowiada za nieco inny profil działań niepożądanych.
Jaki jest najczęstszy problem na początku leczenia?
Nudności. Pojawiają się zwykle w pierwszych dniach i zwykle słabną w kolejnych tygodniach. Przyjmowanie tabletki z posiłkiem bywa pomocne, a przy uporczywych dolegliwościach o dalszym postępowaniu decyduje lekarz.
Redakcja i recenzja
- AutorRedakcja MEDINOW Sp. z o.o.
- Recenzja medycznalek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)
- Opublikowano
- Zaktualizowano
Opisujemy leki, ale leczenie prowadzi lekarz, który zna twój przypadek: to on ustala włączenie, zmianę i odstawienie. Przy myślach o odebraniu sobie życia sięgnij po telefon: 116 123, a gdy życie jest bezpośrednio zagrożone, 112.