Paroksetyna - SSRI o mocnym profilu, dawki 20 i 40 mg
Paroksetyna należy do najstarszych i najsilniej działających na układ serotoninowy leków z grupy SSRI. To samo, co daje jej skuteczność w lęku, sprawia, że odstawianie wymaga planu.
Paroksetyna to lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, w Polsce wyłącznie na receptę. Zarejestrowane moce to 20 mg i 40 mg w tabletkach oraz tabletkach powlekanych, pod nazwami Seroxat, Rexetin, Paxtin 20, Paxtin 40, ParoGen, Arketis, Xetanor, Paroxinor i Paroxetine Aurovitas. Pełne działanie ocenia się po kilku tygodniach, a leczenia nie przerywa się nagle.
Paroksetyna na tle innych SSRI
Cała grupa SSRI blokuje transporter serotoniny, przez co serotonina dłużej pozostaje w połączeniach między neuronami. Paroksetyna robi to wyjątkowo silnie i dodatkowo wykazuje pewne działanie cholinolityczne, czego pozostałe leki tej grupy w takim stopniu nie mają. Praktyczne konsekwencje są dwie: dobra skuteczność w zaburzeniach lękowych oraz częstsze skargi na suchość w ustach, senność i przyrost masy ciała.
Drugą cechą wyróżniającą jest krótki czas obecności leku w organizmie. Fluoksetyna utrzymuje się tygodniami i sama łagodzi sobie odstawienie, paroksetyna znika szybko. Pominięcie jednej dawki bywa odczuwalne następnego dnia.
Moce 20 mg i 40 mg oraz preparaty
| Moc | Postać | Preparaty |
|---|---|---|
| 20 mg | tabletki | Seroxat, Arketis |
| 20 mg | tabletki powlekane | Rexetin, ParoGen, Paxtin 20, Paroxinor, Xetanor, Paroxetine Aurovitas |
| 40 mg | tabletki powlekane | Paxtin 40 |
Kategoria dostępności: Rp. Wielkości opakowań w rejestrze sięgają od 10 do 500 tabletek, w obrocie aptecznym najczęściej spotkasz 28 lub 30 tabletek. Dawkę ustala lekarz i zmienia ją stopniowo.
Tabletkę przyjmuje się raz na dobę, zwykle rano, o stałej porze. Regularność jest tu ważniejsza niż przy lekach o długim czasie działania, właśnie ze względu na szybkie znikanie paroksetyny z organizmu.
Działania niepożądane, o które pytają pacjenci
Najwięcej dzieje się w pierwszych dwóch tygodniach, kiedy organizm dopasowuje się do leku. Część objawów mija samoistnie, część utrzymuje się dłużej i bywa powodem zmiany leku.
- Start. Nudności, senność lub bezsenność, bóle głowy, wzmożona potliwość, przejściowy niepokój.
- Dłuższe leczenie. Zaburzenia sfery seksualnej, przyrost masy ciała, suchość w ustach, zaparcia.
- Rzadziej, ale poważnie. Hiponatremia, szczególnie u osób starszych, oraz zwiększone ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub przeciwbólowych z grupy NLPZ.
Nasilenie niepokoju w pierwszych dniach jest zjawiskiem znanym i dlatego w zaburzeniach lękowych lekarz często zaczyna od dawki niższej niż docelowa.
Dlaczego paroksetyny nie odstawia się z dnia na dzień
Objawy odstawienne po paroksetynie potrafią być nieprzyjemne: zawroty głowy, drażliwość, zaburzenia snu, wrażenie przechodzącego prądu przez głowę, nudności. Nie oznaczają uzależnienia, tylko reakcję organizmu na nagły brak substancji, do której się przystosował.
- Dawkę zmniejsza się etapami, przez tygodnie, a nie w kilka dni.
- Tempo ustala lekarz i dostosowuje je do reakcji pacjenta.
- Objawy odstawienne po powrocie do poprzedniej dawki zwykle szybko ustępują, co pozwala rozłożyć proces na dłużej.
- Odstawianie zaczyna się po okresie stabilnej poprawy, nie w środku gorszego tygodnia.
Praktyczne aspekty zamiany na inną cząsteczkę opisujemy w artykule o zmianie leku przeciwdepresyjnego.
Ciąża, tamoksyfen i inne sytuacje szczególne
Paroksetyna jest przeciwwskazana razem z inhibitorami MAO oraz z tiorydazyną i pimozydem. Silnie hamuje enzym CYP2D6, przez co osłabia działanie tamoksyfenu, co ma znaczenie u pacjentek leczonych z powodu raka piersi. Ostrożności wymagają choroby wątroby i nerek, padaczka oraz jaskra.
W ciąży i przy jej planowaniu decyzja jest ostrożniejsza niż przy pozostałych SSRI, ponieważ dane dotyczące pierwszego trymestru budzą wątpliwości. Karmienie piersią, wiek poniżej 18 lat oraz choroba afektywna dwubiegunowa w wywiadzie to kolejne sytuacje, w których lekarz zwykle kieruje na wizytę stacjonarną.
Potrzebujesz recepty na paroksetynę?
Wywiad medyczny zajmuje kilka minut. O wystawieniu e-recepty decyduje lekarz po weryfikacji historii leczenia.
Umów konsultacjęJak uzyskać e-receptę na paroksetynę
Wypełniasz wywiad, opłacasz konsultację psychiatryczną (250 zł, kontynuacja leczenia od 199 zł), a lekarz ocenia wniosek i sprawdza historię leczenia w Internetowym Koncie Pacjenta. Kod e-recepty przy pozytywnej decyzji przychodzi na e-mail. Przy odmowie z przyczyn medycznych zwracamy opłatę za konsultację. Jeśli lekarz poprosi o dokumentację, a nie zostanie dostarczona, opłata nie podlega zwrotowi, bo konsultacja się odbyła.
Paroksetyna: częste pytania
Czy paroksetyna jest dostępna bez recepty?
Nie. Wszystkie preparaty paroksetyny w polskim rejestrze mają kategorię Rp. Dotyczy to również popularnych nazw handlowych, takich jak Seroxat, Rexetin czy Paxtin.
Jakie moce paroksetyny są zarejestrowane w Polsce?
Tabletki 20 mg oraz tabletki powlekane 20 mg i 40 mg. Opakowania są bardzo różne, od 10 do nawet 500 tabletek, przy czym w aptekach dominują opakowania 28 i 30 tabletek.
Dlaczego paroksetyny nie wolno odstawiać nagle?
Paroksetyna szybko znika z organizmu, więc przerwanie leczenia z dnia na dzień daje wyraźne objawy odstawienne: zawroty głowy, drażliwość, wrażenie przechodzącego prądu, zaburzenia snu. Wycofanie leku rozkłada się na tygodnie, a tempo tego procesu wyznacza lekarz.
Czy paroksetynę można stosować w ciąży?
Decyzję podejmuje lekarz i przy paroksetynie jest ona ostrożniejsza niż przy innych SSRI, ponieważ opisywano dane budzące wątpliwości co do stosowania w pierwszym trymestrze. Ciąża oraz jej planowanie to sytuacje, w których leczenie wymaga kontaktu bezpośredniego, nie samego formularza.
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL), kategoria dostępności i charakterystyki produktów leczniczych
- pacjent.gov.pl, e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz po zbadaniu konkretnego pacjenta. W kryzysie psychicznym zadzwoń pod 116 123 lub 112.