Mirtazapina - działanie, dawki, sen i apetyt
Mirtazapina to lek przeciwdepresyjny, który działa inaczej niż SSRI: nie blokuje transportera serotoniny, tylko receptory. Stąd jej dwie najbardziej znane cechy, czyli wyciszenie i wzrost apetytu.
Mirtazapina należy do grupy NaSSA i jest w Polsce dostępna wyłącznie na receptę. Zarejestrowane moce to 15, 30 i 45 mg, w tabletkach powlekanych oraz w tabletkach rozpadających się w jamie ustnej. Przyjmuje się ją zwykle wieczorem, bo ułatwia zasypianie. Efekt przeciwdepresyjny buduje się przez kilka tygodni.
Dlaczego mirtazapina usypia i budzi apetyt
Większość leków przeciwdepresyjnych blokuje transportery, czyli białka wciągające przekaźnik z powrotem do neuronu. Mirtazapina robi coś innego. Blokuje presynaptyczne receptory alfa-2, które w normalnych warunkach hamują wyrzut noradrenaliny i serotoniny. Wyłączenie tego hamulca zwiększa uwalnianie obu przekaźników.
Równolegle mirtazapina blokuje receptory histaminowe H1 i część receptorów serotoninowych. Blokada H1 daje senność, a wpływ na receptory serotoninowe 5-HT2 i 5-HT3 tłumaczy, dlaczego lek rzadko powoduje nudności i rzadziej niż SSRI zaburza sferę seksualną, za to zwiększa łaknienie. W praktyce senność bywa najsilniejsza na początku leczenia i przy niższych dawkach.
Dawki i postacie zarejestrowane w Polsce
Rejestr Produktów Leczniczych wymienia mirtazapinę w trzech mocach i w dwóch postaciach. Tabletki ORO i Q-Tab rozpuszczają się na języku, co pomaga osobom, które mają problem z połykaniem.
| Moc | Postać | Przykładowe preparaty |
|---|---|---|
| 15 mg | tabletki powlekane, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej | Mirtazapine Bluefish, Mirtor, Mirtagen, AuroMirta ORO, Mirzaten Q-Tab |
| 30 mg | tabletki powlekane, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej | Mirzaten, Mirtor, Mirtagen, Remirta Oro |
| 45 mg | tabletki powlekane, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej | Mirzaten, Mirtazapine Bluefish, AuroMirta ORO |
Opakowania obejmują między innymi 30, 60 i 90 tabletek. Wszystkie preparaty mają kategorię Rp. Dawkę dobiera lekarz, zwykle zaczynając od najniższej i zwiększając po ocenie tolerancji.
Pierwsze dni: co zwykle przeszkadza
Start bywa specyficzny, bo wyciszenie pojawia się od razu, a poprawa nastroju dopiero po tygodniach. Osoby, które spodziewają się szybkiego efektu przeciwdepresyjnego, mogą uznać senność za pogorszenie.
- Senność i spowolnienie rano. Najbardziej dokuczliwe na początku, słabnie po kilku dniach lub tygodniach.
- Wzrost apetytu. Pojawia się wcześnie, bywa wyraźny, sprzyja przyrostowi masy ciała.
- Suchość w ustach i zawroty głowy. Częstsze przy wstawaniu z pozycji leżącej.
- Obrzęki i bóle głowy. Zgłaszane przez część pacjentów w pierwszym okresie.
Zgłoś się pilnie do lekarza, jeśli w trakcie leczenia pojawi się gorączka, ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej albo inne objawy infekcji. Przy mirtazapinie opisywano zaburzenia obrazu krwi i takie objawy wymagają sprawdzenia morfologii, a nie przeczekania.
Kiedy mirtazapina nie jest dobrym wyborem
Lek nie nadaje się dla osób uczulonych na mirtazapinę oraz dla przyjmujących inhibitory MAO, gdzie potrzebne jest zachowanie odstępu ustalonego przez lekarza. Ostrożności wymagają padaczka, choroby wątroby i nerek, jaskra z wąskim kątem przesączania, choroby serca i niskie ciśnienie. Osobno rozważa się sytuację pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową, u których każdy lek przeciwdepresyjny może wywołać zmianę fazy.
Jeśli głównym problemem jest apatia i brak napędu, wyciszający profil mirtazapiny działa pod prąd. W takiej sytuacji lekarz częściej rozważa bupropion. Gdy w obrazie dominuje ból towarzyszący depresji, w grę wchodzi raczej duloksetyna.
Alkohol i leki, z którymi mirtazapiny się nie łączy
Alkohol nasila senność i upośledza sprawność, więc łączenie go z mirtazapiną odpada, zwłaszcza na początku leczenia. To samo dotyczy benzodiazepin i innych leków działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy. Łączenie z lekami serotoninergicznymi, na przykład z tramadolem, tryptanami czy dziurawcem, zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. Mirtazapina wpływa też na działanie leków przeciwzakrzepowych, dlatego lekarz musi znać pełną listę tego, co pacjent przyjmuje.
Ta lista jest głównym powodem, dla którego konsultacja przy lekach przeciwdepresyjnych jest psychiatryczna, a lekarz sprawdza historię wykupionych recept w Internetowym Koncie Pacjenta.
Masz zalecone leczenie mirtazapiną?
Wypełnij wywiad medyczny. Lekarz zweryfikuje historię leczenia i zdecyduje o wystawieniu e-recepty.
Umów konsultacjęRecepta na mirtazapinę online
- Wypełniasz wywiad: samopoczucie, dotychczasowe leczenie, choroby, wszystkie przyjmowane leki.
- Opłacasz konsultację psychiatryczną: 250 zł, kontynuacja leczenia od 199 zł.
- Lekarz sprawdza historię leczenia w IKP i decyduje. Może poprosić o dokumentację albo o kontakt telefoniczny.
- Przy pozytywnej decyzji kod e-recepty przychodzi na e-mail i jest widoczny na pacjent.gov.pl.
Opłata dotyczy konsultacji lekarskiej. Przy odmowie z przyczyn medycznych zwracamy opłatę. Gdy lekarz poprosi o dokumentację, a pacjent jej nie dostarczy, konsultacja została zrealizowana i opłata nie podlega zwrotowi. Zasady w całości opisuje cennik.
Mirtazapina: częste pytania
Czy mirtazapina jest na receptę?
Tak. Wszystkie preparaty mirtazapiny w Rejestrze Produktów Leczniczych mają kategorię Rp, czyli wydawane z przepisu lekarza. Bez recepty nie kupisz jej w żadnej aptece.
Dlaczego mirtazapinę bierze się wieczorem?
Bo działa wyciszająco. Blokada receptorów histaminowych ułatwia zasypianie, więc dawka wieczorna wykorzystuje ten efekt zamiast z nim walczyć. Porę przyjmowania ustala lekarz.
Czy mirtazapina powoduje przyrost masy ciała?
Zwiększenie apetytu i wzrost masy ciała to znany efekt tego leku i jeden z częstszych powodów jego zmiany. U osób, które w depresji chudną i nie mają apetytu, ten sam efekt bywa argumentem za jej wyborem.
Jakie dawki mirtazapiny są dostępne w Polsce?
W rejestrze figurują moce 15 mg, 30 mg i 45 mg, w tabletkach powlekanych oraz w tabletkach ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Dawkę i tempo jej zwiększania ustala lekarz.
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL), kategoria dostępności i charakterystyki produktów leczniczych
- pacjent.gov.pl, e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz po zbadaniu konkretnego pacjenta. W kryzysie psychicznym zadzwoń pod 116 123 lub 112.