
Mirtazapina - działanie, dawki, sen i apetyt
NaSSA

Mirtazapina to lek przeciwdepresyjny, który działa inaczej niż SSRI: nie blokuje transportera serotoniny, tylko receptory. Stąd jej dwie najbardziej znane cechy, czyli wyciszenie i wzrost apetytu.
Krótko
Mirtazapina należy do grupy NaSSA i jest w Polsce dostępna wyłącznie na receptę. Zarejestrowane moce to 15, 30 i 45 mg, w tabletkach powlekanych oraz w tabletkach rozpadających się w jamie ustnej. Przyjmuje się ją zwykle wieczorem, bo ułatwia zasypianie. Efekt przeciwdepresyjny buduje się przez kilka tygodni.
Dlaczego mirtazapina usypia i budzi apetyt
Większość leków przeciwdepresyjnych blokuje transportery, czyli białka wciągające przekaźnik z powrotem do neuronu. Mirtazapina robi coś innego. Blokuje presynaptyczne receptory alfa-2, które w normalnych warunkach hamują wyrzut noradrenaliny i serotoniny. Wyłączenie tego hamulca zwiększa uwalnianie obu przekaźników.
Równolegle mirtazapina blokuje receptory histaminowe H1 i część receptorów serotoninowych. Blokada H1 daje senność, a wpływ na receptory serotoninowe 5-HT2 i 5-HT3 tłumaczy, dlaczego lek rzadko powoduje nudności i rzadziej niż SSRI zaburza sferę seksualną, za to zwiększa łaknienie. W praktyce senność bywa najsilniejsza na początku leczenia i przy niższych dawkach.
Dawki i postacie zarejestrowane w Polsce
Rejestr Produktów Leczniczych wymienia mirtazapinę w trzech mocach i w dwóch postaciach. Tabletki ORO i Q-Tab rozpuszczają się na języku, co pomaga osobom, które mają problem z połykaniem.
| Moc | Postać | Przykładowe preparaty |
|---|---|---|
| 15 mg | Tabletki powlekane, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej | Mirtazapine Bluefish, Mirtor, Mirtagen, AuroMirta ORO, Mirzaten Q-Tab |
| 30 mg | Tabletki powlekane, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej | Mirzaten, Mirtor, Mirtagen, Remirta Oro |
| 45 mg | Tabletki powlekane, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej | Mirzaten, Mirtazapine Bluefish, AuroMirta ORO |
Opakowania obejmują między innymi 30, 60 i 90 tabletek. Wszystkie preparaty mają kategorię Rp. Dawkę dobiera lekarz, zwykle zaczynając od najniższej i zwiększając po ocenie tolerancji.
Pierwsze dni: co zwykle przeszkadza
Start bywa specyficzny, bo wyciszenie pojawia się od razu, a poprawa nastroju dopiero po tygodniach. Osoby, które spodziewają się szybkiego efektu przeciwdepresyjnego, mogą uznać senność za pogorszenie.
- Senność i spowolnienie rano. Najbardziej dokuczliwe na początku, słabnie po kilku dniach lub tygodniach.
- Wzrost apetytu. Pojawia się wcześnie, bywa wyraźny, sprzyja przyrostowi masy ciała.
- Suchość w ustach i zawroty głowy. Częstsze przy wstawaniu z pozycji leżącej.
- Obrzęki i bóle głowy. Zgłaszane przez część pacjentów w pierwszym okresie.
Zanim zaczniesz albo zmienisz dawkę. Zanim nastrój się poprawi, pierwsze tygodnie mogą przynieść chwilowy wzrost niepokoju, a zwłaszcza u osób przed 25. rokiem życia - nasilić się myśli samobójcze. To samo dotyczy okresu po zmianie dawki. Taki sygnał wymaga reakcji: odezwij się do lekarza, a przez całą dobę działa 116 123; przy zagrożeniu życia 112.
Zgłoś się pilnie do lekarza, gdy podczas leczenia wystąpi gorączka, ból gardła, ranki w jamie ustnej lub inne oznaki infekcji. Przy mirtazapinie opisywano zaburzenia obrazu krwi i takie objawy wymagają sprawdzenia morfologii, a nie przeczekania.
Kiedy mirtazapina nie jest dobrym wyborem
Lek nie nadaje się dla osób uczulonych na mirtazapinę oraz dla przyjmujących inhibitory MAO, gdzie potrzebne jest zachowanie odstępu ustalonego przez lekarza. Ostrożnie postępuje się u osób z padaczką, chorobami wątroby lub nerek, jaskrą z wąskim kątem przesączania, chorobami serca i niskim ciśnieniem. Osobno rozważa się sytuację pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową, u których każdy lek przeciwdepresyjny może wywołać zmianę fazy.
Jeśli głównym problemem jest apatia i brak napędu, wyciszający profil mirtazapiny działa pod prąd. W takiej sytuacji lekarz częściej rozważa bupropion. Gdy w obrazie dominuje ból towarzyszący depresji, w grę wchodzi raczej duloksetyna.
Alkohol i leki, z którymi mirtazapiny się nie łączy
Alkohol nasila senność i upośledza sprawność, więc łączenie go z mirtazapiną odpada, zwłaszcza na początku leczenia. To samo dotyczy benzodiazepin i innych leków działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy. Łączenie z lekami serotoninergicznymi, na przykład z tramadolem, tryptanami czy dziurawcem, zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. Mirtazapina zmienia też działanie leków przeciwzakrzepowych, więc lekarz potrzebuje pełnej listy przyjmowanych preparatów.
Ta lista jest głównym powodem, dla którego konsultacja przy lekach przeciwdepresyjnych jest psychiatryczna, a lekarz sprawdza historię wykupionych recept w Internetowym Koncie Pacjenta.
Wortioksetynainny profil działań niepożądanych, brak wpływu na apetyt
Grupy leków przeciwdepresyjnychgdzie NaSSA plasuje się wśród pozostałych klas
Leki przeciwdepresyjne a masa ciałaNie każdy antydepresant działa tak samo na wagę
SSRI, SNRI, TLPD - podział leków przeciwdepresyjnychSkróty SSRI, SNRI i TLPD opisują mechanizm i epokę powstania lekuMasz zalecone leczenie mirtazapiną?
Wypełnij wywiad medyczny. Lekarz zweryfikuje historię leczenia i zdecyduje o wystawieniu e-recepty.
Umów konsultację
Recepta na mirtazapinę online
- Wypełniasz wywiad: samopoczucie, dotychczasowe leczenie, choroby, wszystkie przyjmowane leki.
- Opłacasz konsultację psychiatryczną: 250 zł, kontynuacja leczenia od 199 zł.
- Lekarz sprawdza historię leczenia w IKP i decyduje. Może poprosić o dokumentację albo o kontakt telefoniczny.
- Jeśli lekarz wystawi receptę, jej kod dostaniesz mailem, a zobaczysz go też na pacjent.gov.pl.
Zasady w całości opisuje cennik.

Mirtazapina: częste pytania
Czy mirtazapina jest na receptę?
Tak. Żaden preparat mirtazapiny nie jest dostępny bez recepty, bo rejestr nadaje im wszystkim kategorię Rp. Bez recepty nie kupisz jej w żadnej aptece.
Dlaczego mirtazapinę bierze się wieczorem?
Bo działa wyciszająco. Blokada receptorów histaminowych ułatwia zasypianie, więc dawka wieczorna wykorzystuje ten efekt zamiast z nim walczyć. Porę przyjmowania ustala lekarz.
Czy mirtazapina powoduje przyrost masy ciała?
Zwiększenie apetytu i wzrost masy ciała to znany efekt tego leku i jeden z częstszych powodów jego zmiany. U osób, które w depresji chudną i nie mają apetytu, ten sam efekt bywa argumentem za jej wyborem.
Jakie dawki mirtazapiny są dostępne w Polsce?
Mirtazapina występuje w mocach 15, 30 i 45 mg, jako tabletki powlekane albo tabletki do rozpuszczenia w ustach. Dawkę i tempo jej zwiększania ustala lekarz.
Redakcja i recenzja
- AutorRedakcja MEDINOW Sp. z o.o.
- Recenzja medycznalek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)
- Opublikowano
- Zaktualizowano
Opisujemy leki, ale leczenie prowadzi lekarz, który zna twój przypadek: to on ustala włączenie, zmianę i odstawienie. Przy myślach o odebraniu sobie życia sięgnij po telefon: 116 123, a gdy życie jest bezpośrednio zagrożone, 112.